Voor veel tuiniers begint de dag met verse sporen: kleine hoopjes aarde, her en der verspreid over het gazon. Op een stille ochtend valt het licht op een nieuwe molshoop – teken van ondergronds leven. Mollen verschijnen ongevraagd, maar brengen een voordeel mee waarvan niet iedereen zich bewust is. De kunst is om samen te leven én de mol vriendelijk te vragen elders zijn werk te doen, zonder schade aan te richten.
Mollen als onzichtbare tuiniers
Wie de modderbal van een mol eens oppakt, merkt op dat de aarde rul en luchtig is. Mollen graven tunnels die de bodem verluchten en regenwater sneller laten wegzakken. Hun gangenstelsel is niet alleen functioneel, het bevordert ook de groei van planten door het verwijderen van schadelijke insectenlarven.
Potgrond uit eigen tuin
Onder de zwarte bulten schuilt mollenaarde die vrij is van onkruidzaden. Fijn van structuur, bijna zijdeachtig tussen de vingers, ideaal voor het vullen van bloempotten en voor zaailingen. Wat eerst storend lijkt, biedt dus onverwacht voordeel.
Natuurlijk afweren: planten als bondgenoten
Sommige geuren zijn voor de mol onaangenaam. Door keizerskroon, incarvillea of wolfsmelk aan te planten in de buurt van molsgangen, wordt het ondergrondse verkeer voorzichtig ontmoedigd. Hun geurige wortels verspreiden signalen die op mollen afschrikwekkend werken.
Geur als stille waarschuwing
Mollen zijn gevoelig voor de geur van roofdieren. Een beetje kattenhaar, hondenhaar of zelfs menselijk haar in een gang geplaatst, geeft een boodschap af die bij de mol niet onopgemerkt blijft. Dergelijke signalen werken subtiel, maar doeltreffend.
Extracten en korrels: zachte middelen
Bladeren van de zwarte vlier gedrenkt in water leveren een extract dat rondom mollenopeningen gesproeid kan worden. Ook zijn er anti-mollenkorrels met etherische oliën, veilig voor mens en dier, die de mol op afstand houden zonder het bodemleven te schaden.
Let op bij sterke middelen
Ricinusperskoek is zeer effectief maar dient zorgvuldig gebruikt te worden: de geur werkt afwerend, maar de stof is giftig voor honden. Alleen in afgesloten tuinen toepassen. Een mengsel van ricinusolie, zwarte zeep en water kan als mildere nevel gebruikt worden.
Trillingen onder het oppervlak
Een stok in de aarde, met daarop een plastic fles die bij een zuchtje wind begint te rammelen, geeft de mol onrust. Ook ultrasone zonnepanelenpinnen zenden trillingen en geluidsgolven uit, waardoor de mol het gebied liever verlaat. Langzaam aan de tuinrand plaatsen voor geleidelijke verplaatsing.
Het ritme van een levende tuin
Actieve tuinen met spelende kinderen, het geluid van een grasmaaier of een rondscharrelende kat zorgen voor natuurlijke verstoring. Mollen mijden plaatsen waar veel beweging is. Zelfs af en toe op het gazon lopen helpt mee.
Verplaatsen zonder schade
Als het nodig is om echt actie te ondernemen, biedt een leefmollenval uitkomst. Plaats de val met handschoenen, sluit de gang netjes af en controleer elke paar uur. Laat de gevangen mol los in de schemering, minstens een kilometer verderop, bij voorkeur in een rustige, zachte bodemrand van een veld of bos.
Tolerantie als laatste stap
Als alle pogingen falen, is het soms een kwestie van accepteren. Elke dag het opgehoopte zand egaliseren, opnieuw inzetten en beseffen dat de mol zijn netwerk uiteindelijk voltooit. Dan volgt een periode van rust, waarin dier en tuinier hun plek hervinden zonder strijd.
De harmonie tussen mens en mol is geen utopie. Door de ritmes van de tuin te respecteren en gerichte, vriendelijke maatregelen te nemen, krijgt het ondergrondse leven zijn waarde zonder te overheersen. Zo blijft de tuin in evenwicht, zonder onnodige strijd of verlies.
